Plesk’te PHP Ayarları Nasıl Yapılır? memory_limit, upload_max_filesize ve PHP-FPM Rehberi

Plesk’te PHP ayarları, web uygulamalarının performansını, dosya yükleme limitlerini ve çalışma davranışını doğrudan etkileyebilir. Özellikle WordPress, Laravel ve diğer PHP tabanlı uygulamalarda memory_limit, upload_max_filesize, post_max_size ve PHP-FPM gibi ayarların doğru yapılandırılması önemlidir.

Plesk üzerinde PHP sürümünü domain bazında değiştirebilir, PHP handler seçebilir ve çeşitli php.ini parametrelerini panel üzerinden yönetebiliriz. Bu rehberde en sık kullanılan PHP ayarlarını ve hangi durumda değiştirilmeleri gerektiğini anlatıyoruz.

Plesk’te PHP Ayarları Nerede?

Domain bazındaki PHP ayarlarına ulaşmak için:

Websites & Domains → İlgili Domain → PHP

yolunu kullanabiliriz.

Plesk’in güncel dokümantasyonuna göre domain bazında PHP sürümü, PHP handler ve çeşitli PHP yapılandırma seçenekleri yönetilebilir. Ayrıca bir domain için yapılan bazı ayarlar, sunucu seviyesindeki varsayılan değerlerin üzerine yazabilir.

Plesk PHP Settings resmi dokümantasyonunu inceleyebilirsiniz.

Plesk’te PHP Sürümü Nasıl Değiştirilir?

Plesk’te PHP ayarları içerisinde en sık kullanılan seçeneklerden biri PHP sürümüdür.

1. Plesk paneline giriş yapıyoruz.
2. Websites & Domains bölümünü açıyoruz.
3. İlgili domaini buluyoruz.
4. PHP bölümünü açıyoruz.
5. PHP Version alanından uygun sürümü seçiyoruz.
6. Gerekli PHP handler’ı belirliyoruz.
7. Değişiklikleri kaydediyoruz.

Plesk aynı sunucuda birden fazla PHP sürümünü destekleyebilir. Böylece farklı domainler ihtiyaçlarına göre farklı PHP sürümleri kullanabilir.

PHP Handler Nedir?

PHP handler, PHP kodlarının web sunucusu tarafından nasıl çalıştırılacağını belirleyen çalışma yöntemidir.

Plesk üzerinde kullanılan PHP sürümüne ve işletim sistemine göre farklı handler seçenekleri bulunabilir.

Örneğin:

FPM application served by nginx FPM application served by Apache FastCGI application Dedicated FPM application

Handler seçimi performans, kaynak kullanımı ve izolasyon açısından önemlidir.

PHP-FPM Nedir?

PHP-FPM, PHP uygulamalarını FastCGI üzerinden çalıştırmak için kullanılan bir process manager’dır.

Plesk for Linux’ta PHP-FPM kullanarak PHP uygulamalarının worker süreçlerini daha kontrollü şekilde yönetebiliriz.

Plesk ayrıca Dedicated PHP-FPM handler seçeneği sunar. Bu yapı ile bir website için ayrı PHP master process çalıştırılarak izolasyon artırılabilir.

Ancak dedicated FPM kullanımı daha fazla OPcache belleği ve sunucu kaynağı tüketebilir.

Plesk PHP-FPM ve handler seçenekleri hakkında resmi bilgileri inceleyebilirsiniz.

memory_limit Nedir?

memory_limit, tek bir PHP scriptinin kullanabileceği maksimum belleği belirler.

Örneğin:

memory_limit = 256M

değeri PHP işlemlerinin belirli bir bellek sınırı içerisinde çalışmasını sağlar.

WordPress eklentileri, WooCommerce, Laravel uygulamaları veya ağır veri işleyen PHP scriptlerinde düşük memory limit nedeniyle:

Allowed memory size exhausted

hatası görülebilir.

Plesk’te memory_limit Nasıl Artırılır?

Domain bazında PHP ayarları erişilebilir durumdaysa:

Websites & Domains → Domain → PHP → memory_limit

alanından uygun değeri belirleyebiliriz.

Örneğin:

256M 512M 1024M

gibi değerler kullanılabilir.

Ancak sunucuda yalnızca bir web sitesi değil, çok sayıda PHP-FPM worker çalışıyorsa memory_limit değerini gereksiz şekilde yükseltmek toplam RAM kullanımını artırabilir.

upload_max_filesize Nedir?

upload_max_filesize, tek bir dosyanın PHP üzerinden yüklenebileceği maksimum boyutu belirler.

Örneğin:

upload_max_filesize = 64M

ise PHP tabanlı uygulama üzerinden 64 MB sınırının üzerinde bir dosyanın yüklenmesi engellenebilir.

Plesk’te upload_max_filesize Nasıl Artırılır?

Büyük WordPress medya dosyaları veya uygulama yüklemeleri için bu değeri artırmamız gerekebilir.

Örneğin:

upload_max_filesize = 128M

şeklinde bir değer belirlenebilir.

Ancak yalnızca upload_max_filesize değerini değiştirmek her zaman yeterli değildir.

post_max_size Nedir?

post_max_size, HTTP POST isteğinin toplam boyutunu sınırlar.

Örneğin:

upload_max_filesize = 128M post_max_size = 128M

şeklinde bir yapı kullanılabilir.

Pratikte post_max_size değerinin yüklenebilecek maksimum dosya boyutunu da kapsayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Örneğin:

upload_max_filesize = 128M post_max_size = 140M

gibi küçük bir pay bırakılabilir.

max_execution_time Nedir?

max_execution_time, PHP scriptinin çalışabileceği maksimum süreyi belirler.

Örneğin:

max_execution_time = 120

değeri yaklaşık 120 saniyelik bir çalışma süresi tanımlar.

Uzun süren import, export veya veri işleme işlemlerinde bu değer önemli olabilir.

Ancak timeout değerini gereksiz şekilde çok yükseltmek sunucuda uzun süre çalışan PHP process’lerinin artmasına neden olabilir.

max_input_time Nedir?

max_input_time, PHP’nin POST ve GET gibi giriş verilerini işlemesi için ayrılan süreyi belirler.

Özellikle büyük form gönderimleri veya yoğun veri aktarımı yapılan uygulamalarda bu ayar dikkate alınabilir.

memory_limit ile upload_max_filesize Aynı Şey mi?

Hayır.

Ayar	Görevi
memory_limit	PHP scriptinin kullanabileceği RAM miktarını sınırlar.
upload_max_filesize	Tek bir dosyanın maksimum yükleme boyutunu belirler.
post_max_size	Toplam POST isteğinin maksimum boyutunu belirler.
max_execution_time	PHP scriptinin maksimum çalışma süresini belirler.

Plesk’te OPCache Nasıl Aktif Edilir?

OPcache, PHP’nin derlenmiş bytecode’unu bellekte tutarak PHP uygulamalarının tekrar tekrar parse edilmesi ihtiyacını azaltabilir.

Plesk’in resmi dokümantasyonuna göre PHP acceleration özelliği, uygun hosting yapılandırmalarında opcache.enable değerinin on yapılmasıyla etkinleştirilebilir.

opcache.enable = on

Bu ayarın etkisi kullanılan PHP sürümü, uygulama yapısı ve sunucu kaynaklarına göre değişir.

Plesk’te PHP Extension Nasıl Aktif Edilir?

Modern PHP uygulamalarının birçoğu belirli extension’lara ihtiyaç duyar.

Örneğin:

curl mbstring fileinfo gd intl mysqli pdo_mysql zip

gibi extension’lar farklı uygulamalar tarafından kullanılabilir.

Plesk’te sunucu yöneticisi PHP Settings üzerinden mevcut PHP handler’ın extension listesini yönetebilir.

Plesk PHP extensions ve settings dokümantasyonunu inceleyebilirsiniz.

Plesk’te PECL PHP Extension Kurulabilir mi?

Evet. Plesk for Linux üzerinde uygun PHP handler için PECL paketleri GUI veya CLI üzerinden kurulabilir.

Örneğin Plesk’in resmi dokümantasyonunda bir extension’ı belirli PHP handler’a yüklemek için:

plesk bin php_handler --extension-install <extension-name> -id <handler-id>

komutu gösterilmektedir.

Handler ID’lerini görmek için:

plesk bin php_handler --list

kullanabiliriz.

PECL paketlerinin üçüncü taraflarca geliştirilebildiğini ve kurulmadan önce uyumluluklarının değerlendirilmesi gerektiğini unutmamalıyız.

Plesk’te PHP Ayarlarını Domain Bazında Değiştirme

Plesk’in önemli avantajlarından biri PHP ayarlarını domain seviyesinde yönetebilmemizdir.

Örneğin aynı sunucuda:

example.com PHP 8.2 memory_limit = 256M shop.example.com PHP 8.3 memory_limit = 512M api.example.com PHP 8.3 memory_limit = 256M

gibi farklı yapılandırmalar uygulanabilir.

Bu yapı özellikle aynı VPS veya dedicated sunucu üzerinde birden fazla uygulama barındırırken oldukça kullanışlıdır.

Plesk’te PHP-FPM Ayarları Nasıl Yapılır?

FPM application handler kullanılıyorsa Plesk üzerinden bazı PHP-FPM parametrelerini yapılandırabiliriz.

Örneğin:

pm pm.max_children pm.start_servers pm.min_spare_servers pm.max_spare_servers pm.max_requests

gibi değerler PHP worker yönetimi açısından önemlidir.

Ancak bu değerleri rastgele artırmak doğru değildir.

Sunucunun CPU ve RAM kapasitesi, aynı anda çalışan siteler ve uygulamanın trafik seviyesi birlikte değerlendirilmelidir.

Plesk de varsayılan PHP-FPM değerlerinin çoğu sistem için uygun olduğunu ve gereksiz değişikliklerin performans sorunlarına yol açabileceğini belirtmektedir.

Plesk’te PHP Ayarları Değişince Site Açılmıyor

PHP ayarlarında yapılan bir değişiklik sonrasında uygulama çalışmıyorsa son değiştirdiğimiz parametreleri kontrol etmeliyiz.

Özellikle:

• PHP version
• PHP handler
• memory_limit
• PHP extension
• PHP-FPM ayarları
• open_basedir

kontrol edilmelidir.

Plesk’in resmi önerisi de sorun oluştuğunda değiştirilen PHP ayarlarının varsayılan değerlerine geri döndürülmesidir.

Plesk’te phpinfo Nasıl Görüntülenir?

Domain için aktif PHP yapılandırmasını görmek amacıyla Plesk üzerinden phpinfo() sayfasını görüntüleyebiliriz.

Bu sayfada:

PHP Version Loaded Extensions memory_limit upload_max_filesize post_max_size OPcache PHP-FPM 

gibi birçok bilgi bulunabilir.

Bu bilgiler özellikle bir uygulamanın neden çalışmadığını araştırırken oldukça faydalıdır.

Plesk’te PHP CLI ile Web PHP Aynı mı?

Her zaman aynı olmak zorunda değildir.

Web sitesi PHP-FPM üzerinden bir sürüm kullanırken SSH terminalinde:

php -v

komutu farklı bir PHP sürümü gösterebilir.

Bu durum özellikle Composer, Artisan ve diğer CLI araçlarında karışıklığa neden olabilir.

Örneğin web tarafında PHP 8.3 kullanılırken CLI tarafında başka bir sürüm aktif olabilir. Production deployment yaparken CLI PHP sürümünü mutlaka kontrol etmenizi öneriyoruz.

Plesk’te PHP Ayarları İçin Örnek WordPress Yapılandırması

Orta ölçekli bir WordPress sitesi için örnek bir başlangıç yapılandırması şöyle olabilir:

memory_limit = 256M upload_max_filesize = 128M post_max_size = 140M max_execution_time = 120 opcache.enable = on

Bu değerler evrensel olarak en doğru değerler değildir. Sitenin kullandığı eklentiler, trafik, medya boyutları ve sunucu kaynaklarına göre değiştirilmelidir.

Plesk’te PHP Ayarlarını Ne Kadar Yükseltmeliyiz?

Her performans veya upload problemi için limitleri maksimum değerlere çıkarmak doğru değildir.

Örneğin 128 MB’lık bir dosya yüklemek için:

upload_max_filesize = 1024M

yapmak gereksiz olabilir.

Uygulamanın gerçek ihtiyacına yakın değerler kullanmak hem kaynak tüketimini hem de yanlış yapılandırma riskini azaltabilir.

PHP Ayarlarında Güvenlik ve Performans Dengesi

PHP ayarları yalnızca performans için değil, güvenlik açısından da değerlendirilmelidir.

Örneğin:

• Gereksiz extension’ları aktif bırakmayın.
• Gereksiz yüksek memory limit kullanmayın.
• Upload limitlerini ihtiyaca göre belirleyin.
• Production’da debug ve display_errors ayarlarını dikkatli yönetin.
• PHP sürümünü güncel ve uygulamayla uyumlu tutun.

Plesk’te PHP Yönetimini Diğer Sunucu Ayarlarıyla Birlikte Düşünün

PHP performansını yalnızca php.ini değerleri belirlemez.

Web sunucusu, PHP-FPM, veritabanı, Redis, OPcache, disk I/O ve sunucu RAM’i birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin Laravel veya WordPress kullanan bir sunucuda:

Nginx / Apache ↓ PHP-FPM ↓ OPcache ↓ Redis / MySQL ↓ Storage

zincirinin herhangi bir noktasındaki darboğaz uygulamanın genel performansını etkileyebilir.

Uygun Fiyatlı Plesk Lisansı ile PHP Yönetimi

PHP sürümlerini, PHP-FPM yapılandırmalarını, domainleri, SSL sertifikalarını, veritabanlarını ve diğer hosting bileşenlerini merkezi bir panel üzerinden yönetmek isteyen kullanıcılar için Plesk önemli bir kolaylık sağlar.

VPS veya dedicated sunucunuzda Plesk kullanırken lisans maliyetini de düşük tutmak istiyorsanız ucuz Plesk Lisansı seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.

Sunucu kaynaklarını doğru planlamak ve uygun lisansı seçmek, özellikle birden fazla PHP uygulamasının çalıştığı sistemlerde toplam işletme maliyetinin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir.

Sonuç

Plesk’te PHP ayarları, web uygulamalarımızın çalışma biçimini ve kaynak kullanımını doğrudan etkileyebilir. PHP sürümünü değiştirmekten memory_limit ve upload_max_filesize ayarlarını düzenlemeye kadar birçok işlemi Plesk paneli üzerinden gerçekleştirebiliriz.

Ancak PHP ayarlarını gereğinden fazla yükseltmek her zaman performans artışı sağlamaz. Doğru yaklaşım, uygulamanın gerçek ihtiyacını belirlemek ve PHP-FPM, OPcache, veritabanı ve sunucu kaynaklarını birlikte değerlendirmektir.

Özellikle production sunucularda değişiklikleri kontrollü yapmak, sorun oluştuğunda logları incelemek ve gerekirse varsayılan ayarlara geri dönmek önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Plesk’te PHP ayarları nereden değiştirilir?

İlgili domainin Websites & Domains bölümündeki PHP ayarları üzerinden PHP sürümü, handler ve desteklenen diğer PHP parametreleri yönetilebilir.

Plesk’te memory_limit nasıl artırılır?

Domainin PHP ayarlarında memory_limit değerini uygulamanın ihtiyaç duyduğu seviyeye yükseltebiliriz. Ancak gereksiz yüksek değerler sunucu RAM kullanımını artırabilir.

Plesk’te upload_max_filesize nasıl değiştirilir?

PHP Settings bölümündeki upload_max_filesize parametresi değiştirilerek PHP üzerinden yüklenebilecek maksimum dosya boyutu ayarlanabilir.

upload_max_filesize artırdım ama dosya yüklenmiyor, neden?

post_max_size, web sunucusu limitleri, uygulama ayarları veya başka bir yükleme limiti de devrede olabilir. Bu nedenle yalnızca upload_max_filesize değerini değiştirmek yeterli olmayabilir.

Plesk’te PHP-FPM nedir?

PHP-FPM, PHP uygulamalarını FastCGI üzerinden çalıştıran ve PHP worker süreçlerini yöneten bir process manager’dır.

Plesk’te PHP extension nasıl aktif edilir?

Sunucu yöneticisi Plesk’in PHP Settings bölümünden ilgili PHP handler için mevcut extension’ları yönetebilir. Bazı extension’lar PECL üzerinden de kurulabilir.

Plesk’te PHP sürümü domain bazında değiştirilebilir mi?

Evet. Plesk aynı sunucuda birden fazla PHP sürümünü destekleyebilir ve uygun yetkiler bulunduğunda domain veya subdomain bazında PHP sürümü seçilebilir.

Plesk PHP ayarlarını fazla yükseltmek zararlı mı?

Evet. Gereğinden yüksek memory, timeout veya PHP-FPM worker değerleri daha fazla CPU ve RAM tüketimine neden olabilir. Ayarlar uygulamanın gerçek ihtiyacına göre belirlenmelidir.